دانشگاه صنعتی شاهرود مدیریت منابع انسانی در ورزش 2383-1499 مقالات آماده انتشار 2026 07 15 Explaining the Model for the Development of Social Participation in Voluntary Sport Activities at Iranian Universities تبیین مدل توسعه مشارکت اجتماعی در فعالیت‌های داوطلبانه ورزشی دانشگاه‌های ایران 3846 10.22044/shm.2026.17750.2841 FA فرشته نبی زاده دانشگاه دولتی شهرکرد. لیلی صفری استادیار دانشگاه شهرکرد Journal Article 2026 05 27 Purpose: Social participation in university sport volunteering is an important component of social capital and the cultural development of higher education institutions. This study aimed to develop a context-sensitive model for strengthening social participation in sport volunteering at Iranian universities.<br /> Methodology: The study adopted a qualitative research strategy, an inductive approach, and Strauss and Corbin’s systematic grounded theory method. Fifteen experts and practitioners in sport management, university sport, volunteering, and cultural affairs were selected through purposive, theoretical, and snowball sampling until theoretical saturation was achieved. Data were collected through semi-structured interviews and analyzed through open, axial, and selective coding using MAXQDA 2020.<br /> Findings: The analysis yielded 214 initial codes, which were condensed into 59 concepts and 21 main categories. Axial coding organized the categories into causal conditions, the core phenomenon, contextual conditions, intervening conditions, strategies, and consequences. Selective coding integrated them into six higher-order dimensions: individual-personality, structural-environmental, social-interactional, social-value, educational-developmental, and volunteer commitment and social capital. Limited resources, weak institutional support, administrative bureaucracy, and cultural barriers were identified as the main constraints on sustained participation.<br /> Conclusion: Sustainable participation in university sport volunteering requires the coordinated strengthening of social capital, organizational support, participatory learning, transparent volunteer-management processes, and a supportive university culture. A phased and feasible management system linking recruitment, role clarification, training, support, recognition, and evaluation can help universities transform students’ initial motivation into active and enduring participation. This approach strengthens students’ belonging, responsibility, skills, and long-term engagement within universities. هدف: پژوهش با هدف تبیین مدل توسعه مشارکت اجتماعی در فعالیت‌های داوطلبانه ورزشی دانشگاه‌های ایران انجام شد.<br /> روش‌شناسی: پژوهش با راهبرد کیفی، رویکرد استقرایی و روش نظریه داده‌بنیاد نظام‌مند استراوس و کوربین اجرا شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۵ نفر از خبرگان و افراد دارای تجربه مرتبط در حوزه مدیریت ورزشی، ورزش دانشگاهی، فعالیت‌های داوطلبانه و امور فرهنگی دانشگاه بودند که با نمونه‌گیری هدفمند، نظری و گلوله‌برفی تا دستیابی به اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با کدگذاری باز، محوری و انتخابی در نرم‌افزار MAXQDA 2020 تحلیل شدند.<br /> یافته‌ها: تحلیل داده‌ها به استخراج ۲۱۴ کد اولیه، ۵۹ مفهوم و ۲۱ مقوله اصلی انجامید. مقوله‌ها در قالب شرایط علّی، پدیده محوری، شرایط زمینه‌ای، شرایط مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها سازمان‌دهی و در شش بعد فردی ـ شخصیتی، ساختاری ـ محیطی، اجتماعی ـ تعاملی، اجتماعی ـ ارزشی، آموزشی ـ توسعه‌ای و تعهد داوطلبانه و سرمایه اجتماعی یکپارچه شدند. محدودیت منابع، ضعف حمایت نهادی، بوروکراسی اداری و موانع فرهنگی از عوامل بازدارنده مشارکت پایدار بودند.<br /> نتیجه‌گیری: توسعه مشارکت اجتماعی در این حوزه مستلزم تقویت هم‌زمان سرمایه اجتماعی، حمایت سازمانی، آموزش‌های مشارکت‌محور و سیاست‌گذاری فرهنگی است. طراحی برنامه‌های حمایتی و توسعه زیرساخت‌های فرهنگی و آموزشی می‌تواند مشارکت پایدار دانشجویان را تقویت کند.