نوع مقاله : پژوهشی کاربردی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه غیرانتفاعی شمال، آمل، ایران.

2 استادیار دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران.

3 دانشیار مدیریت ورزشی، گروه علوم ورزشی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

4 دکتری، معلم تربیت بدنی، آموزش و پرورش بابل، بابل، ایران.

چکیده

هدف: هدف پژوهش طراحی مدل توسعه فرهنگ ورزش دانش‌آموزی بود.

روش‌شناسی: برای اجرای این مطالعه از روش تحقیق کیفی مبتنی برنظریه داده بنیاد (رویکرد گلیزر) استفاده شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ ‌ساختار یافته با 16 نفر از اعضای هیئت علمی مدیریت ورزشی، مسئولین تربیت بدنی وزارت آموزش‌ و پرورش و مدیران فدراسیون‌ ورزش دانش‌‌آموزی، گردآوری و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. مشارکت‌کنندگان به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. داده‌ها با روش کدگذاری سه‌مرحله‌ای (باز، محوری و انتخابی) تحلیل و مدل نهایی با استفاده از نرم‌افزار مکس‌کیودا تدوین گردید.

یافته‌ها: طبق نتایج کدگذاری، 76 مفهوم، 16 مقوله فرعی و 7 مقوله اصلی شناسایی شد که شامل ارتقای محیط آموزشی و زیرساخت‌های ورزشی، تقویت منابع مالی و اقتصادی، رسانه و ترویج فرهنگ ورزش دانش‌آموزی، توسعه اجتماعی و فرهنگی، سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی پایدار در ورزش مدارس، ارتقای سلامت جسمی و روانی دانش‌آموزان و فناوری و نوآوری می‌باشد.

بحث و نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد که توسعه فرهنگ ورزش دانش‌آموزی، فرآیندی چندبعدی و وابسته به تعامل عوامل ساختاری، آموزشی، فرهنگی و اقتصادی می‌باشد. تحقق این امر مستلزم بهبود کیفیت آموزش تربیت‌بدنی، تأمین منابع پایدار، تقویت مشارکت خانواده و استفاده هوشمندانه از فناوری است. همچنین، توجه به نقش رسانه و طراحی سیاست‌های هماهنگ در سطح ملی می‌تواند موجب ارتقای مشارکت ورزشی دانش‌آموزان و تقویت سرمایه اجتماعی در نسل آینده شود. پیشنهاد می‌شود تدوین نقشه راه جامع برای نهادینه‌سازی فرهنگ ورزش در مدارس در دستور کار سیاست‌گذاران قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

  1. Xu L, Wu C, Ding Y, Xu G. Integration and co-construction of school sports culture and community sports culture. Proceedings of the International Conference on Modern Education and Humanities Science (ICMEHS). 2021; 112–115.
  2. ManouchehriNejad M. Identifying factors affecting the institutionalization of sports culture in children and adolescents and designing a model [dissertation]. Shomal University, Amol. 2016. [In Persian].
  3. Ramazani Nejad R, Rahmati MM, MirYousefi SJ, Nejad Sajadi SA. Identifying factors and criteria influencing cultural development in elite sports. Journal of Sport Management Studies. 2016; 8(40):61–78. [In Persian].
  4. Hosseini Keshtan M, Ghalandar Quchan Atigh G. Prioritizing the indicators of student sports development in Iran. Research in Educational Sport. 2022; 10(28):113–140. [In Persian].
  5. Afrouzeh A, Majidi F, Hemmati Nejad M. Exploring physical education teachers' lived experiences of the challenges of implementing inclusive sports in schools. Human Resource Management in Sports. 2024. doi: 10.22044/shm.2024.15054.2680.
  6. Pereira RJ, Silva RM, Assunção JG, Farinha MG. Devaluation of sports culture in the school environment. Research, Society and Development. 2022; 11(12):e501111234814.
  7. Eskola S, Tossavainen K, Bessems K, Sormunen M. Children’s perceptions of factors related to physical activity in schools. Educational Research. 2018; 60(4):410–426.
  8. Mirzaei Kalar A, Hemati Nejad M, Ramazani Nejad R. Designing a model for the development of student sports in Iran. Research in Educational Sport. 2020; 8(18):41–62. [In Persian].
  9. Abedi E. Designing a model of factors affecting the cultural development of sports in the country [dissertation]. Mazandaran University. 2018. [In Persian]
  10. Asafi AA, AmooZadeh Z. Developing a model of the role of significant others and adolescent participation in physical activity and sports. Research in Educational Sport. 2017; 5(13):17–38. doi: 10.22089/res.2017.2883.1171. [In Persian].
  11. Monsef A, Namvar M, Moradi Doliskani M, Jalilian S. The analysis of factors influencing the development of student sports. Research in Sport Sciences Education (RISSE). 2024; 2(3):17–32.
  12. Wang J, Wu S, Chen X, Xu B, Wang J, Yang Y, et al. Impact of awareness of sports policies, school, family, and community environment on physical activity and fitness among children and adolescents: a structural equation modeling study. BMC Public Health. 2024; 24(1):2298.
  13. Bastami A, Hadavi SF, Ramazani Nejad R. Interpretive structural model of sustainable student sports development based on lifelong learning. Research in Educational Sport. 2023. doi: 10.22089/res.2023.15242.2405. [In Persian].
  14. Ghanat M, Talebpour M, Heidari R, Golgoli M. Identifying factors influencing the development of physical education and student sports. Research in Educational Sport. 2022; 10(29):155–184. [In Persian]
  15. Ghanbari Firoozabadi A, Amani A, Reyhani M, Sardorodian M. Designing a strategic model for the development of student sports. Research in Educational Sport. 2020; 8(20):179–204. [In Persian]
  16. Sindiani M, Schroeder HB, Dunsky A. Social-emotional learning in physical education classes at elementary schools. Frontiers in Psychology. 2025; 16:1499240.
  17. Dauenhauer B, McMullen J, Krause J, Ha T, Paulson L, Becerrra V, et al. Promoting an active school culture: Tools, resources, and recognition. Journal of Physical Education, Recreation & Dance. 2024; 95(7):8–14.
  18. Karami L, Veisi K, Ebrahimi Z, Seifpanahi Shaebani J. Validation of the model of effective factors in improving the quality of student sports in Iran. Contemporary Studies on Sport Management. 2025. doi: 10.22084/smms.2025.28951.3288. [In Persian]
  19. Khodabakhshi A, Fallah Z, Montazeri A, Bahlakeh T. Identifying and explaining effective factors on multicultural management in school sports. Human Resource Management in Sports. 2022; 10(1):41–59. doi: 10.22044/shm.2022.11931.2469. [In Persian]
  20. Amoozadeh M, Sharifi Far F, Nikbakhsh R, Tabatabaei H. Presenting a qualitative paradigm for the development of student sports in the dynamic school project in primary schools of the country. Sport Psychology. 2022; 14(1):81–92. doi: 10.48308/mbsp.2022.104840.1015. [In Persian]
  21. Klein D, Vogt T. A salutogenic approach to physical education in schools. Advances in Physical Education. 2019; 9(3):188–196.