نوع مقاله : پژوهشی کاربردی

نویسندگان

1 دانشگاه دولتی شهرکرد.

2 استادیار دانشگاه شهرکرد

10.22044/shm.2026.17750.2841

چکیده

هدف: پژوهش با هدف تبیین مدل توسعه مشارکت اجتماعی در فعالیت‌های داوطلبانه ورزشی دانشگاه‌های ایران انجام شد.

روش‌شناسی: پژوهش با راهبرد کیفی، رویکرد استقرایی و روش نظریه داده‌بنیاد نظام‌مند استراوس و کوربین اجرا شد. مشارکت‌کنندگان شامل ۱۵ نفر از خبرگان و افراد دارای تجربه مرتبط در حوزه مدیریت ورزشی، ورزش دانشگاهی، فعالیت‌های داوطلبانه و امور فرهنگی دانشگاه بودند که با نمونه‌گیری هدفمند، نظری و گلوله‌برفی تا دستیابی به اشباع نظری انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته گردآوری و با کدگذاری باز، محوری و انتخابی در نرم‌افزار MAXQDA 2020 تحلیل شدند.

یافته‌ها: تحلیل داده‌ها به استخراج ۲۱۴ کد اولیه، ۵۹ مفهوم و ۲۱ مقوله اصلی انجامید. مقوله‌ها در قالب شرایط علّی، پدیده محوری، شرایط زمینه‌ای، شرایط مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها سازمان‌دهی و در شش بعد فردی ـ شخصیتی، ساختاری ـ محیطی، اجتماعی ـ تعاملی، اجتماعی ـ ارزشی، آموزشی ـ توسعه‌ای و تعهد داوطلبانه و سرمایه اجتماعی یکپارچه شدند. محدودیت منابع، ضعف حمایت نهادی، بوروکراسی اداری و موانع فرهنگی از عوامل بازدارنده مشارکت پایدار بودند.

نتیجه‌گیری: توسعه مشارکت اجتماعی در این حوزه مستلزم تقویت هم‌زمان سرمایه اجتماعی، حمایت سازمانی، آموزش‌های مشارکت‌محور و سیاست‌گذاری فرهنگی است. طراحی برنامه‌های حمایتی و توسعه زیرساخت‌های فرهنگی و آموزشی می‌تواند مشارکت پایدار دانشجویان را تقویت کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات