نوع مقاله : پژوهشی کاربردی

نویسندگان

1 دکتری مدیریت ورزشی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دکتری مدیریت ورزشی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

10.22044/shm.2026.17812.2846

چکیده

هدف: این پژوهش با هدف شناسایی ابعاد، مقوله‌ها و فرایندهای شکل‌گیری استعفای آرام در سازمان‌های ورزشی ایران و ارائه مدل پارادایمی آن انجام شد.



روش‌شناسی: پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش داده‌بنیاد نظام‌مند (اشتراوس و کوربین) انجام شد. جامعه آماری شامل اساتید متخصص مدیریت ورزشی و رفتار سازمانی و همچنین رؤسا و معاونان ادارات کل ورزش و جوانان بود. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و گلوله‌برفی انجام شد و داده‌ها از طریق ۱۷ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته تا اشباع نظری گردآوری گردید. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار MAXQDA 2022 و در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و گزینشی صورت پذیرفت.



یافته‌ها: در کدگذاری باز ۱۲۰ کد اولیه استخراج شد و در کدگذاری محوری ۲۲ مقوله فرعی و ۷ مقوله اصلی شامل «فشار ساختاری مضاعف»، «فروپاشی ارتباطی و اعتماد»، «فرسایش روان‌شناختی»، «کناره‌گیری پنهان»، «واکنش‌های اعتراضی پنهان»، «کاهش هدفمند تلاش» و «پیامدهای چندسطحی» شکل گرفت. مقوله مرکزی «استعفای آرام به‌عنوان راهبرد بقای روان‌شناختی در محیط فشارزا» بود. یافته‌ها نشان داد فشار نتایج، نظارت رسانه‌ای و ناپایداری شغلی همراه با ضعف ارتباطات و اعتماد، به تخریب تدریجی وضعیت روانی کارکنان و گرایش آنان به راهبردهای پنهانی و کاهش هدفمند تلاش منجر می‌شود و در نهایت پیامدهای فردی، گروهی و سازمانی به دنبال دارد.



نتیجه‌گیری: استعفای آرام در سازمان‌های ورزشی ایران پدیده‌ای چندلایه و وابسته به بافت است که از تعامل فشارهای ساختاری، فروپاشی ارتباطات و تخریب روانی شکل می‌گیرد. بنابراین به مدیران ورزشی توصیه می‌شود با ایجاد نظام بازخورد ناشناس، آموزش مدیریت تعارض و تقویت شفافیت ارتباطی از بروز این پدیده پیشگیری کنند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات