نوع مقاله : پژوهشی کاربردی

نویسندگان

1 دانشجوی مقطع دکتری دانشگاه صنعتی شاهرود

2 دانشکده تربیت بدنی دانشگاه صنعتی شاهرود- ایران

10.22044/shm.2026.16781.2791

چکیده

چکیده:

هدف: ورزشکاران به‌عنوان الگوهای اجتماعی، همواره در بستر پیچیده‌ای از تعاملات بین‌فردی و اجتماعی قرار دارند. با این حال، این تعاملات همیشه مثبت نبوده و در مواردی می‌تواند به شکل‌گیری پدیده‌ای موسوم به «سایش اجتماعی» بینجامد. هدف از این پژوهش، شناسایی پیشایندها و پیامدهای سایش اجتماعی در میان ورزشکاران ایرانی بود.

روش شناسی: این مطالعه از نوع کیفی است که با رویکرد استقرایی انجام شده است. مشارکت‌کنندگان در پژوهش شامل مربیان، داوران، ورزشکاران حرفه‌ای، مدیران باشگاه‌ها، متخصصان حوزه ورزش و رسانه‌ها بودند. مشارکت‌کنندگان به صورت هدفمند انتخاب شدند و داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 18 نفر از آنها جمع‌آوری شد. پایایی مصاحبه‌ها با استفاده از روش پایایی باز آزمون مورد تایید قرار گرفت. تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از روش تحلیل مضمون براون و کلارک (2006) انجام شد.

یافته‌ها: بر اساس تجزیه‌وتحلیل داده‌های کیفی، عوامل اجتماعی، عوامل رفتاری، عوامل فردی و عوامل اقتصادی به عنوان پیشایندها و تحلیل‌رفتگی درونی و تنزل کارکردی به عنوان پیامدهای سایش اجتماعی شناسایی شدند.

نتیجه‌گیری: نتایج نشان داد که سایش اجتماعی ورزشکاران پدیده‌ای چندبعدی و پیچیده است که از تعامل چهار دسته عامل اصلی اجتماعی، رفتاری، فردی و اقتصادی نشأت می‌گیرد. نتایج نشان می‌دهد که سایش اجتماعی صرفاً یک مسئله فردی نیست، بلکه ریشه در بافت اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ورزش حرفه‌ای ایران دارد. بنابراین، مدیریت و کاهش سایش اجتماعی نیازمند یک رویکرد یکپارچه و سیستماتیک است. این نتایج می تواند به پیشگیری و طراحی مداخلات مؤثر برای بهبود جو، افزایش طول عمر حرفه‌ای و عملکرد ورزشکاران کمک کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات