نوع مقاله : پژوهشی کاربردی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت ورزشی، گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده تربیت بدنی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.
2 استادیار مدیریت ورزشی، گروه تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشکده تربیت بدنی، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران.
چکیده
چکیده:
هدف: ورزشکاران بهعنوان الگوهای اجتماعی، همواره در بستر پیچیدهای از تعاملات بینفردی و اجتماعی قرار دارند. با این حال، این تعاملات همیشه مثبت نبوده و در مواردی میتواند به شکلگیری پدیدهای موسوم به «سایش اجتماعی» بینجامد. هدف از این پژوهش، شناسایی پیشایندها و پیامدهای سایش اجتماعی در میان ورزشکاران ایرانی بود.
روش شناسی: این مطالعه از نوع کیفی است که با رویکرد استقرایی انجام شده است. مشارکتکنندگان در پژوهش شامل مربیان، داوران، ورزشکاران حرفهای، مدیران باشگاهها، متخصصان حوزه ورزش و رسانهها بودند. مشارکتکنندگان به صورت هدفمند انتخاب شدند و دادهها از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با 18 نفر از آنها جمعآوری شد. پایایی مصاحبهها با استفاده از روش پایایی باز آزمون مورد تایید قرار گرفت. تحلیل دادهها با بهرهگیری از روش تحلیل مضمون براون و کلارک (2006) انجام شد.
یافتهها: بر اساس تجزیهوتحلیل دادههای کیفی، عوامل اجتماعی، عوامل رفتاری، عوامل فردی و عوامل اقتصادی به عنوان پیشایندها و تحلیلرفتگی درونی و تنزل کارکردی به عنوان پیامدهای سایش اجتماعی شناسایی شدند.
نتیجهگیری: نتایج نشان داد که سایش اجتماعی ورزشکاران پدیدهای چندبعدی و پیچیده است که از تعامل چهار دسته عامل اصلی اجتماعی، رفتاری، فردی و اقتصادی نشأت میگیرد. نتایج نشان میدهد که سایش اجتماعی صرفاً یک مسئله فردی نیست، بلکه ریشه در بافت اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی ورزش حرفهای ایران دارد. بنابراین، مدیریت و کاهش سایش اجتماعی نیازمند یک رویکرد یکپارچه و سیستماتیک است. این نتایج می تواند به پیشگیری و طراحی مداخلات مؤثر برای بهبود جو، افزایش طول عمر حرفهای و عملکرد ورزشکاران کمک کند.
کلیدواژهها
موضوعات
- 1. Sarwar A, Irshad M, Zhong J, Sarwar S. Social undermining and psychological distress: Role of emotional exhaustion among nurses. Journal of Healthcare Leadership. 2020; 28(4):938–947. https://doi.org/10.1111/jonm.13027.
- Lazarus RS, Folkman S. Stress, appraisal, and coping. New York: Springer; 1984.
- 3. Biggs A, Brough P, Drummond S. Lazarus and Folkman's psychological stress and coping theory. The handbook of stress and health: A guide to research and practice. Wiley Blackwell; 2017. https://doi.org/10.1002/9781118993811.ch21.
- 4. Ryan RM, Deci EL. Self-determination theory: Basic psychological needs in motivation, development, and wellness. New York: Guilford Press; 2017. https://doi.org/10.1521/978.14625/28806.
- 5. Greenberg J. Organizational justice: The dynamics of fairness in the workplace. 3. S. Zedeck ed. American Psychological Association: APA handbook of industrial and organizational psychology; 2011. p. 271–327. https://doi.org/10.1037/12171-008
- 6. Blumer H. Symbolic interactionism: Perspective and method. Englewood Cliffs: NJ: Prentice-Hall; 1969.
- 7. Moore ZE, Marin K. Emotion regulation in sport and performance contexts. APA handbook of sport and exercise psychology: Sport psychology. Emotion regulation in sport and performance contexts. In M. H. Anshel, T. A. Petrie, & J. A. Steinfeldt (Eds.) ed: American Psychological Association. 2019. p. 245–57. https://doi.org/10.1037/0000123-013.
- 8. Zainuddin MSS, Mazalan NS, Kamaruzaman FM, Lian DKC, Pa WAMW, Nazarudin MN. The impact of social factors and environment on athlete motivation and performance in sports. International Journal of Academic Research in Progressive Education and Development. 2023;13(3):244–50. https://doi.org/10.6007/IJARPED/v12-i3/18335.
- 9. Gorrell E. How social media is changing the game for athletes. Physorg. 2025.
- 10. Chareyre L, Chalabaev A, Isoard-Gautheur S. Performing under pressure: Role of others' presence in sport performance. FEPSAC Congress. 2024. doi:10.13140/RG.2.2.11985.34401.
- 11. Martin C. Coaching dynamics: The impact of behavioral styles on collegiate athletes' performance, motivation, and relationships. Utah Journal of Communication. 2024;2(2):129-35. https://doi.org/10.5281/zenodo.13905378.
- Bakhit M, Nazari, S, Eidipour, K. The relationship between social attrition and occupational well-being of football federation employees through the mediation of interpersonal conflict. 2017; 9(45):115-132. 10.22089/smrj.2018.3270.1647. [In Persian].
- 13. Moustakas L, Wagner J. Conceptualization and measurement of social cohesion within the sport and physical activity context. Sports. 2023;11(12):231. https://doi.org/10.3390/sports11120231.
- 14. Cotterill S, Fransen K. Athlete Leadership in Sport Teams: Current Understanding and Future Directions. International Review of Sport and Exercise Psychology. 2016;9(1):16–133. https://doi.org/10.1080/1750984X.2015.1124443.
- 15. Gao Z, Chee CS, Norjali Wazir MRW, Wang J, Zheng X, Wang T. The role of parents in the motivation of young athletes: A systematic review. Frontiers in Psychology. 2024;14. DOI: 10.3389/fpsyg.2023.1291711.
- 16. Ruiz MC, Appleton PR, Duda JL, Bortoli L, Robazza C. Social environmental antecedents of athletes' emotions. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2021;18(9):Article 499. https://doi.org/10.3390/ijerph18094997.
- Deepak D. A comparative study of socio-economic status in individual and team sports. A comparative study of socio-economic status in individual and team sport. 2024;5(2):108–10. DOI:10.33545/27077012.2024.v5.i2b.279.
- Richard V, Cairney J, Woods CT. Holding open spaces to explore beyond: Toward a different conceptualization of specialization in high-performance sport. Frontiers in Psychology. 2023;14. Article 1089264. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2023.1089264.
- Eather N, Wade L, Pankowiak A, Eime R. The impact of sports participation on mental health and social outcomes in adults: a systematic review and the 'Mental Health through Sport' conceptual model. Systematic Reviews. 2023;12(102). doi: 10.1186/s13643-023-02264-8.
- DeFreese JD, Smith AL. Athlete social support, negative social interactions, and psychological health across a competitive sport season. Journal of Sport and Exercise Psychology. 2025;36(6):619–30. DOI: 10.1123/jsep.2014-0040.
- 21. Simons EE, Bird MD. Coach-athlete relationship, social support, and psychological well-being in NCAA athletes. Journal for the Study of Sports and Athletes in Education. 2023;17(3):191–210. https://doi.org/10.1080/19357397.2022.2060703.
)