نوع مقاله : مقاله مستقل
نویسندگان
گروه مدیریت ورزشی، واحد شیراز، دانشگاه آزاد اسلامی، شیراز، ایران.
چکیده
پژوهش حاضر باهدف طراحی مدل منتورینگ معکوس در بستر رسانههای دیجیتال با تأکید بر توانمندسازی منابع انسانی در سازمانهای ورزشی انجامشده است. با توجه به تحولات فناوری و نقش فزاینده رسانهها در تعاملات سازمانی، منتورینگ سنتی با چالشهایی مواجه شده و الگوهای نوینتری همچون منتورینگ معکوس در حال گسترشاند. این پژوهش با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شد. مشارکتکنندگان شامل ۱۸ نفر از منتورها، منتیها، مدیران منابع انسانی و کارشناسان رسانهای فعال در حوزه ورزش بودند که به روش هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. ابزار گردآوری دادهها مصاحبه نیمهساختاریافته بود و تحلیل دادهها بر اساس الگوی ششمرحلهای براون و کلارک انجام گرفت. یافتهها در قالب پنج مضمون فراگیر، ده مضمون سازماندهنده و بیستوپنج مضمون پایه استخراج شد. مضامین فراگیر شامل بازتعریف روابط منتور - منتی، نقش رسانههای دیجیتال در بازسازی ساختار منتورینگ، چالشهای اجرایی، پیامدهای توانمندسازی منابع انسانی و الزامات سیاستگذاری و نهادی بودند. نتایج نشان داد که منتورینگ معکوس در بستر رسانهای، با ایجاد تعامل دوسویه و کاهش سلسلهمراتب، منجر به افزایش اعتماد، یادگیری متقابل، توسعه مهارتهای دیجیتال و ارتقای خودکارآمدی کارکنان میشود. درعینحال، تحقق کامل این مدل مستلزم بازنگری در ساختارهای رسمی آموزش، تدوین آییننامههای سازمانی، حمایت نهادی و فراهمسازی زیرساختهای رسانهای است. در پایان، الگویی مفهومی برای منتورینگ معکوس رسانهمحور ارائه شد که میتواند مبنای تصمیمسازی در حوزه مدیریت منابع انسانی ورزشی قرار گیرد.
کلیدواژهها
موضوعات
- Harteis C. Informal digital learning at work. Educational Research Review. 2018. 24, 27–36. https://doi.org/10.1007/978-3-319-46215-8_13 .
- Marcinkus Murphy W. Reverse mentoring at work: Fostering cross‐generational learning and developing millennial leaders. Human Resource Management. 2012, 51(4): 549–573. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/hrm.21489.
- Chen G, Chung C. Reverse mentoring in digital workplaces: A cross-sectional study. Journal of Organizational Behavior. 2023, 44(2): 210–225. https://doi.org/10.1111/jan.15801/v1/review1 .
- Bandura A. Social Learning Theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall. 1977. https://doi.org/10.1177/105960117700200317
- Becker G S. Human Capital: A Theoretical and Empirical Analysis, with Special Reference to Education (3rd Ed.). Chicago: University of Chicago Press. 1993. https://doi.org/10.7208/chicago/9780226041223.001.0001 .
- Raberger J, Gkaravelas K, Froehlich D. Empowering educators: The impact of reverse mentoring on developing scientific mindset and research skills. Education Sciences. 2024.14(9): 993. https://doi.org/10.3390/educsci14090993
- Salas-Vallina A, Alegre J, Fernández R. Digital tools and organizational learning: The role of reverse mentoring. Frontiers in Psychology, 15, Article 1001123. 2024. https://scholar.google.com/scholar?hl=en&as_sdt.
- Wang M. Hall DT. Professional identity and career development in the digital era: A conceptual review. Journal of Vocational Behavior. 2022. 134, 103726. https://doi.org/10.1016/j.jvb.2022.103726
- Mohseni-Sarbandi H. Afrinesh-Khaki A. Zargar T. Shahbazi M. Azadfada Sh. Designing a mentoring model to improve the job performance of physical education teachers. Research in Educational Sports. 2023.11 (33): 188–173. [In Persian] https://doi.org/10.22089/res.2023.13910.2324.
- Foroutan F. Shafarian E. Ghahreman-Tabrizi K. Manouchehri Nejad M. Presenting a model of human resource empowerment based on information technology in the general departments of sports and youth. Communication Management in Sports Media. 2022. 9 (3): 84–97. [In Persian] https://civilica.com/doc/1438617.
- Moharramzadeh M. Hamid AK. The role of digital media in Iranian sports communications. The Third International Conference on Physical Education, Nutrition and Sports Medicine. [In Persian]. https://civilica.com/l/153595.
- Ebrahimi E. Understanding and reflecting on the mentor's role in reverse mentoring: A phenomenological approach study. Quarterly Journal of Human Resource Management Studies, Institute for Humanities and Cultural Studies. 2023. [In Persian]. 1001.1.20084528.1402.15.3.6.8.
- Abdollahzadeh Nemini F. Shahriari Sh. Reverse mentoring: a new path for leaders and intergenerational learning. The Third Iranian Business Watch Conference. 2022. [In Persian] https://scholar.google.com/scholar?hl=en&as_sdt.
- Laker MC. Environmental impacts of gold mining—with special reference to South Africa. Mining. 2023 Mar 25; 3(2):205-20. https://www.mdpi.com/2673-6489/3/2/12.
- Raberger J, Gkaravelas K, Froehlich D. E. Empowering educators: The impact of reverse mentoring on developing scientific mindset and research skills. Education Sciences. 2024. 14(9): 993. https://doi.org/10.3390/educsci14090993 .
- Kramar BV, Plakhova TV, Kuzenkova AS, Trigub AL, Svetogorov RD, Shiryaev AA, Nevolin IM, Yapryntsev AD, Baranchikov AE, Peters GS, Yapaskurt VO. Formation of a new hydrated sodium–thorium phosphate from thorium dioxide and its subsequent phase evolution. Dalton Transactions. 2025; 54(18):7360-75.https://pubs.rsc.org/en/content/articlehtml/2025/dt/d5dt00276a
- Nassiri A. Soltani M. Reverse mentoring in digital banking: opportunities and challenges. Journal of Banking Innovation. 2021. 12(1): 45–59. https://www.sid.ir/paper/1445134/en.
- Curtis MB, Taylor EZ. Developmental mentoring, affective organizational commitment, and knowledge sharing in public accounting firms. Journal of Knowledge Management. 2018 Jan 8; 22(1):142-61. https://www.emerald.com/jkm/article/22/1/142/431925
- Hasan SM, Uddin MP, Al Mamun M, Sharif MI, Ulhaq A, Krishnamoorthy G. A machine learning framework for early-stage detection of autism spectrum disorders. IEEE Access. 2022 Dec 26; 11:15038-57. https://ieeexplore.ieee.org/abstract/document/9999443/
- Li M. Guo J. Zou C. Yin J. The impact of reverse mentoring on employees’ innovative behavior: Evidence from Chinese technology enterprises. Sustainability. 2025. 17(1): 6. https://doi.org/10.3390/su17010006
- Rogers E M. Diffusion of Innovations (5th Ed.). New York: Free Press. 2003. https://scholar.google.com/scholar?hl=en&as_sdt=0%2C5&q
- ERGO Radar. Reverse mentoring: When young minds lead from behind. ERGO Corporate Culture & People. https://www.ergo.com/en/radar-magazine/corporate-culture-and-people/2025/reverse-mentoring-mentor-mentee-pilot-project. 2025. https://scholar.google.com/scholar?hl=en&as_sdt.
- Haghighifar M. Moradi S. Participation of digital youth in private sports clubs: potentials and obstacles. Journal of Modern Sports Research in Iran. 2024. [In Persian]. https://www.noormags.ir/view/fa/keyword
- Wang M. Hall D T. Professional identity and career development in the digital era: A conceptual review. Journal of Vocational Behavior, 2022. 134, 103726. https://scholar.google.com/scholar?hl=en&as_sdt.
- Srivastava A. Burrola N. Cross-generational knowledge transfer through reverse mentoring. Journal of Learning & Development. 2020. 8(3): 10–22. https://scholar.google.com/scholar?hl=en&as.
- Torvi J, Ellis P. Intergenerational learning: the effects of reverse mentoring on organizational trust. Journal of Workplace Learning. 2023. 35(2):165–183. https://scholar.google.com/scholar?hl=en&as_sdt.
- Hosseini M, Abdavi F, Dehghan-Banadaki S. Examining the role of media in advancing Iran's sports diplomacy. Quarterly Journal of Sports Management. 2023. [In Persian]. 30473/JSM.2023.66563.1711
- Young A. Mason B. Institutionalizing reverse mentoring: Models and challenges in sport organizations. International Journal of HRD Practice, Policy & Research. 2023. 8(2): 55–70. https://doi.org/10.22324/ijhrdppr.8.2.4
- Park J, Chun K. The role of organizational culture in digital intergenerational learning: Evidence from South Korea. Asia Pacific Journal of Human Resources. 2022. 60(3): 334–350. https://doi.org/10.1111/1744-7941.12345
- Tanaka H. Hierarchical culture and resistance to reverse mentoring in Japanese corporations. Asia-Pacific Journal of Management. 2020.37(4): 765–782. ntu.edu.sg/bitstream/10356/174779/2.
- Mishra P, Krishnan R. Reconstructing professional identity in digital mentoring: A grounded theory approach. International Journal of Human Resource Management. 2023. 34(5): 876–899. https://doi.org/10.1080/09585192.2022.2041234.
)